സത്യത്തിന് നിറമില്ല
"സത്യമേവ ജയതേ" - സത്യം മാത്രം ജയിക്കുന്നു. മുണ്ഡകോപനിഷത്തിലെ ഈ ഗഹനമായ പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ മുദ്രാവാക്യം മാത്രമല്ല; അത് സത്യത്തെ ആത്യന്തികവും കീഴടക്കാനാവാത്തതുമായ ശക്തിയായി സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒരു കാലാതീതമായ തത്ത്വശാസ്ത്രപരമായ പ്രസ്താവനയാണ്. എന്നിട്ടും, നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത് 'സത്യാനന്തര' (post-truth) കാലഘട്ടത്തിലാണ്, ഇവിടെ പൊതുജനാഭിപ്രായം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ വസ്തുനിഷ്ഠമായ വസ്തുതകളേക്കാൾ വികാരങ്ങളോടും വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസങ്ങളോടുമുള്ള അഭ്യർത്ഥനകൾക്ക് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുണ്ട്. "സത്യത്തിന് നിറമില്ല" എന്ന പഴഞ്ചൊല്ല് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഒരു ശക്തമായ മറുമരുന്നാണ്. ഇത് സത്യം അതിൻ്റെ ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ സാർവത്രികവും വസ്തുനിഷ്ഠവും നിഷ്പക്ഷവുമാണെന്ന് വാദിക്കുന്നു. അതിന്മേൽ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിൻ്റെയോ മതത്തിൻ്റെയോ ജാതിയുടെയോ ഭാഷയുടെയോ രാഷ്ട്രീയ സൗകര്യത്തിൻ്റെയോ നിറങ്ങൾ ചാർത്തപ്പെടുന്നില്ല. ഈ ഉപന്യാസം സത്യത്തെ 'നിറം പിടിപ്പിക്കാൻ' ശ്രമിക്കുന്ന വിവിധ ശക്തികളെയും, നമ്മുടെ ചരിത്രപരവും രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ ഘടനയിൽ അത്തരം വളച്ചൊടിക്കലുകളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും, നീതിയുക്തവും പുരോഗമനപരവുമായ ഒരു സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി കളങ്കമില്ലാത്ത സത്യത്തിൻ്റെ പവിത്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ടതിൻ്റെ അനിവാര്യതയെയും പരിശോധിക്കും.
സത്യത്തിന് നിറം നൽകുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും തർക്കവിഷയമായ ഇടം ചരിത്രമാണ്. മാർക്ക് ട്വയിൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, "ചരിത്രം മുഴുവൻ എഴുതപ്പെട്ട മഷി കേവലം ദ്രവരൂപത്തിലുള്ള മുൻവിധി മാത്രമാണ്". ഇന്ത്യയിൽ, ടിപ്പു സുൽത്താൻ, സവർക്കർ, ഔറംഗസേബ് തുടങ്ങിയ ചരിത്രപുരുഷന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള നിരന്തരമായ സംവാദങ്ങളിൽ ഇത് വ്യക്തമാണ്. അവരുടെ വിവരണങ്ങൾ പലപ്പോഴും വളച്ചൊടിക്കപ്പെടുന്നു, പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ അസൗകര്യപ്രദമായ വിശദാംശങ്ങൾ "സൗകര്യപൂർവ്വം ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു", ഇത് "വ്യാജചരിത്രത്തിന്" (pseudohistory) വഴിവെക്കുന്നു. ഇതിൻ്റെ വ്യക്തമായ ഉദാഹരണമാണ് എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി പാഠപുസ്തകങ്ങളുടെ സമീപകാലത്തെ യുക്തിസഹീകരണം. വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അധ്യായങ്ങൾ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട്, മുഗൾ ദർബാറുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അധ്യായങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു നീക്കം ചെയ്തത്, അതിൻ്റെ "വർഗീയമായ ഉൾപ്രേരണകൾക്കും" "'ഹിന്ദു' കാലഘട്ടം, 'മുസ്ലീം' കാലഘട്ടം എന്ന പ്രശ്നകരമായ ആശയം" അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതിനും വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. ഇത്തരം നടപടികൾ യുവമനസ്സുകൾക്ക് നൽകുന്ന സത്യത്തിന് നിറം നൽകുകയും, ചരിത്രപരമായ കൃത്യതയ്ക്ക് പകരം നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടയ്ക്ക് ഉതകുന്ന ഒരു ഭൂതകാല പതിപ്പിനെ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സത്യത്തിന് നിറം നൽകുന്ന ഈ പ്രവണത രാഷ്ട്രീയ, ഭരണ രംഗങ്ങളിലും ആഴത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ, രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും അർദ്ധസത്യങ്ങളെയും തെറ്റായ വിവരങ്ങളെയും പ്രചാരണത്തെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയുള്ള "വ്യാജവാർത്തകളുടെ" വ്യാപനം ഒരു പ്രധാന വെല്ലുവിളിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു, ഇത് സർക്കാരിനെ "വസ്തുതാ പരിശോധനാ യൂണിറ്റുകൾ" സ്ഥാപിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, അത്തരം സർക്കാർ യൂണിറ്റുകൾ തന്നെ നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളായി മാറാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്, ഇത് അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ഭീഷണിയാകുകയും സർക്കാരിനെ "ഏത് വിവരത്തിൻ്റെയും ആധികാരികതയുടെ കാര്യത്തിൽ ന്യായാധിപനും ജൂറിയും ആരാച്ചാരുമാക്കി" മാറ്റുകയും ചെയ്യും. രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നേട്ടങ്ങൾക്കായി വർഗീയതയും ജാതീയതയും ഉപയോഗിച്ച് സാമൂഹിക വിള്ളലുകൾ മുതലെടുക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യയെ ഒരു മതേതര റിപ്പബ്ലിക്കായി വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന ഭരണഘടനാപരമായ സത്യത്തോടുള്ള വഞ്ചനയാണ്, അവിടെ ഓരോ പൗരനും അവൻ്റെ മതമോ വംശമോ പരിഗണിക്കാതെ തുല്യനാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹിക ഘടന, അതിൻ്റെ അപാരമായ വൈവിധ്യത്തോടെ, സത്യത്തെ വ്യക്തിത്വത്തിൻ്റെ വിവിധ പ്രിസങ്ങളിലൂടെ വളച്ചൊടിക്കാൻ വളക്കൂറുള്ള മണ്ണൊരുക്കുന്നു. സംസ്കാരത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഘടകമായ ഭാഷ, പലപ്പോഴും ഒരു സംഘർഷ കേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. "ഹിന്ദി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നു" എന്നാരോപിച്ചുള്ള വൈകാരികവും ചിലപ്പോൾ അക്രമാസക്തവുമായ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ, ഭാഷാപരമായ ഐഡൻ്റിറ്റി നയങ്ങളെയും ദേശീയ ഐക്യത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ധാരണകളെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഇന്ത്യക്ക് "ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ" ഉണ്ടെന്നും "ദേശീയ ഭാഷ" ഇല്ലെന്നും ഭരണഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി സത്യത്തിന് നിറം നൽകുന്ന ഒരു വിപരീത ആഖ്യാനം പലപ്പോഴും മുന്നോട്ട് വെക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, രംഗനാഥ് മിശ്ര കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിൽ ചർച്ച ചെയ്തതുപോലെ, ദളിത് മതപരിവർത്തനം നടത്തിയവർക്കുള്ള സംവരണ വിഷയത്തിൽ മതപരമായ ഐഡൻ്റിറ്റി സാമൂഹിക നീതിയുടെ ലഭ്യതയെ എങ്ങനെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു എന്ന് കാണാം. ഈ വിഘടിതമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഗുരുനാനാക്കിൻ്റെ "ഹിന്ദുവില്ല, മുസ്ലീമില്ല" എന്ന ഉപദേശവും, "എല്ലാ ഇന്ത്യക്കാരും എൻ്റെ സഹോദരീസഹോദരന്മാരാണ്" എന്ന ദേശീയ പ്രതിജ്ഞയും പോലുള്ള ആദർശങ്ങൾ, വിഭജനപരമായ ഐഡൻ്റിറ്റികളെ മറികടക്കുന്ന മാനവികതയുടെയും സാഹോദര്യത്തിൻ്റെയും നിറമില്ലാത്ത സത്യത്തിലേക്കുള്ള ഒരു വിളിയാണ്.
എന്നിരുന്നാലും, സത്യം ഏകവും കേവലവുമാണെന്ന വാദത്തിന് അതിൻ്റേതായ സങ്കീർണ്ണതകളുണ്ട്. ഇതിഹാസത്തിൻ്റെ നിരവധി പുനരാഖ്യാനങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന മുന്നൂറ് രാമായണങ്ങൾ എന്ന ഒരു ഉപന്യാസത്തിൻ്റെ നിലനിൽപ്പ്, കഥകൾക്കും സാംസ്കാരിക ആഖ്യാനങ്ങൾക്കും ഒന്നിലധികം സത്യങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും ഉണ്ടാകാം എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. "ദി കശ്മീർ ഫയൽസ്" പോലുള്ള ഒരു സിനിമ സത്യത്തിൻ്റെ ഒരു പതിപ്പ് അവതരിപ്പിക്കാം, എന്നാൽ വിമർശകർ വാദിക്കുന്നത് അത് "ഒരൊറ്റ സത്യമില്ലാത്ത ഒരു പ്രശ്നത്തിൻ്റെ അവ്യക്തതകളിൽ നിന്നും സങ്കീർണ്ണതകളിൽ നിന്നും" ബോധപൂർവ്വം ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നു എന്നാണ്. ഇത് ഒരു പ്രധാന സൂക്ഷ്മത അവതരിപ്പിക്കുന്നു: അനുഭവപരമായ വസ്തുതകൾ വസ്തുനിഷ്ഠമായിരിക്കണം, എന്നാൽ ജീവിച്ച അനുഭവങ്ങളും സാംസ്കാരിക വ്യാഖ്യാനങ്ങളും ബഹുത്വമുള്ളതാകാം. അപ്പോൾ ലക്ഷ്യം, ഒരൊറ്റ ആഖ്യാനം അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നതല്ല, മറിച്ച് സത്യസന്ധമായ സംഭാഷണം, സഹാനുഭൂതി, വസ്തുതകളുടെ കർശനമായ പരിശോധന എന്നിവയിലൂടെ ഒരു "ചർച്ചയിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട സത്യം" കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ്.
ഈ വസ്തുനിഷ്ഠമായ സത്യത്തിനായുള്ള അന്വേഷണം നമ്മുടെ പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിർബന്ധിത കടമയാണ്. ഭരണഘടനാപരമായ സത്യത്തിൻ്റെ അന്തിമ വിധികർത്താവ് നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥയാണ്, ശാസ്ത്രം അനുഭവപരമായ സത്യം തേടുന്നു, യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ (UPSC) പോലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ യോഗ്യതയുടെ സത്യം കണ്ടെത്താനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നിട്ടും, ഈ സ്ഥാപനങ്ങൾ കുറ്റമറ്റവയല്ല. പരീക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ചയിലൂടെയും ക്രമക്കേടുകളിലൂടെയും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ, യോഗ്യതാധിഷ്ഠിത വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറ തന്നെ ഇളകുകയും, സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള സംവിധാനത്തിൻ്റെ കഴിവിൽ വിശ്വാസം തകരുകയും ചെയ്യുന്നു. സത്യം കണ്ടെത്താനുള്ള പ്രക്രിയ തന്നെ നിറമില്ലാത്തതായിരിക്കണം എന്ന് ഇത് അടിവരയിടുന്നു - സുതാര്യവും, ന്യായയുക്തവും, അഴിമതിയിൽ നിന്നും പക്ഷപാതത്തിൽ നിന്നും കളങ്കമില്ലാത്തതുമായിരിക്കണം.
ഉപസംഹാരമായി, "സത്യത്തിന് നിറമില്ല" എന്ന ആദർശം നമ്മുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ലോകത്ത് വഴികാട്ടുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഒരു ധാർമ്മികവും ബൗദ്ധികവുമായ ദിശാസൂചിയാണ്. ചരിത്രപരമായ ആഖ്യാനങ്ങളും, രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടകളും, സാമൂഹിക ഐഡൻ്റിറ്റികളും നിരന്തരം സത്യത്തെ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട നിറങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, നീതി, സമത്വം, മാനുഷിക അന്തസ്സ് എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വങ്ങൾ സാർവത്രികമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു ശക്തമായ രൂപകം പറയുന്നതുപോലെ, വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിലുള്ള പശുക്കൾ നൽകുന്ന പാൽ എപ്പോഴും വെളുത്തതായിരിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ആന്തരിക സത്ത (ആത്മാവ്) ഒന്നുതന്നെയാണ്. അതുപോലെ, സത്യത്തിൻ്റെ സത്ത ശുദ്ധവും കളങ്കമില്ലാത്തതുമായി നിലനിൽക്കുന്നു, അത് ഏത് ഫിൽട്ടറുകളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടാലും. ഈ നിറമില്ലാത്ത സത്യത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത് ഒരു പരിഷ്കൃത സമൂഹത്തിന് ഏറ്റവും ഉയർന്ന 'ധർമ്മമാണ്'. ഇതിന് ബൗദ്ധിക ധൈര്യം, സത്യസന്ധത, എത്ര തവണ ആവർത്തിച്ചാലും നുണ "ഒരിക്കലും സത്യമാകില്ല" എന്ന വിശ്വാസത്തോടെ അസത്യത്തിനെതിരെ പോരാടാനുള്ള അചഞ്ചലമായ പ്രതിബദ്ധതയും ആവശ്യമായ ഒരു നിരന്തര പോരാട്ടമാണിത്.
യുദ്ധം ചെയ്യാതെ ശത്രുവിനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതാണ് യുദ്ധത്തിൻ്റെ പരമോന്നത കല
പുരാതന ചൈനീസ് സൈനിക തന്ത്രജ്ഞനായ സൺ സൂ തൻ്റെ കാലാതീതമായ ഗ്രന്ഥമായ യുദ്ധത്തിൻ്റെ കലയിൽ ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു, "യുദ്ധം ചെയ്യാതെ ശത്രുവിനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതാണ് യുദ്ധത്തിൻ്റെ പരമോന്നത കല". ഈ ഗഹനമായ സൂക്തം കേവലം യുദ്ധക്കളത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു, രക്തച്ചൊരിച്ചിലിലൂടെയും നാശത്തിലൂടെയുമല്ല, മറിച്ച് മികച്ച തന്ത്രം, മനഃശാസ്ത്രപരമായ ആധിപത്യം, ചലനാത്മകമല്ലാത്ത ശക്തിയുടെ കലപരമായ പ്രയോഗം എന്നിവയിലൂടെ നേടുന്ന വിജയത്തെയാണ് ഇത് വാദിക്കുന്നത്. മനുഷ്യനും സാമ്പത്തികവും ഭൗമരാഷ്ട്രീയവുമായ തലങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത യുദ്ധത്തിൻ്റെ വില വിനാശകരമായി ഉയർന്ന ഈ 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, സൺ സൂവിൻ്റെ ജ്ഞാനം അഭൂതപൂർവമായ പ്രസക്തി നേടിയിരിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൻ്റെ പരമോന്നത കല കേവലം സൈനിക വിജയത്തെക്കുറിച്ചല്ല; അത് പരിസ്ഥിതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനും, എതിരാളികളെ സ്വാധീനിക്കുന്നതിനും, നയതന്ത്രം, സാമ്പത്തിക രാഷ്ട്രതന്ത്രം, തന്ത്രപരമായ പ്രതിരോധം, ധാർമ്മിക പ്രേരണ എന്നിവയുടെ സമർത്ഥമായ സംയോജനത്തിലൂടെ ദേശീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിനും വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഈ തത്വം ആഗോള നയതന്ത്രത്തിലും, ആധുനിക സൈനിക സിദ്ധാന്തങ്ങളിലും, ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന് രൂപം നൽകിയ ഗാന്ധിയൻ ആദർശങ്ങളിലും പ്രകടമാണ്.
അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളുടെ മണ്ഡലത്തിൽ, പോരാട്ടമില്ലാതെ ശത്രുവിനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്ന കലയാണ് ആധുനിക നയതന്ത്രത്തിൻ്റെയും രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിൻ്റെയും സത്ത. ശീതയുദ്ധം ഇതിന് ഒരു ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്: രണ്ട് മഹാശക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ഒരു നീണ്ട ആഗോള പോരാട്ടം, നിരവധി പ്രോക്സി യുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിലും, പ്രതിരോധം, ചാരവൃത്തി, സഖ്യങ്ങൾ, തീവ്രമായ പ്രചാരണ യുദ്ധം എന്നിവയുടെ ഒരു സങ്കീർണ്ണമായ ചതുരംഗക്കളിയുടെ মাধ্যমে നേരിട്ടുള്ള, വിനാശകരമായ സംഘർഷം ഒഴിവാക്കി. ഇന്ന്, ഈ കല ഭൂ-സാമ്പത്തിക രാഷ്ട്രതന്ത്രമായി വികസിച്ചിരിക്കുന്നു. രാജ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തിക ഉപകരണങ്ങളെ തങ്ങളുടെ പ്രാഥമിക ആയുധങ്ങളായി വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വ്യാപാര ഉപരോധങ്ങൾ, താരിഫ് യുദ്ധങ്ങൾ, നിർണ്ണായക വിതരണ ശൃംഖലകളിലുള്ള നിയന്ത്രണം, തന്ത്രപരമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ എന്നിവ ഒരു എതിരാളിയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നതിനും നയപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധിക്കുന്നതിനും ശക്തമായ ഉപകരണങ്ങളാണ്. വ്യാപാര, സാങ്കേതിക യുദ്ധങ്ങളാൽ സവിശേഷമായ നിലവിലെ യുഎസ്-ചൈന മത്സരം ഈ മാറ്റത്തിന് ഒരു തെളിവാണ്, ഇവിടെ യുദ്ധങ്ങൾ നടക്കുന്നത് യുദ്ധക്കളങ്ങളിലല്ല, മറിച്ച് ബാലൻസ് ഷീറ്റുകളിലും ബോർഡ് റൂമുകളിലുമാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയം, പ്രത്യേകിച്ച് സമീപ വർഷങ്ങളിൽ, ഈ തത്വശാസ്ത്രത്തെ കൂടുതലായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. "തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണാധികാരം" ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നതിലൂടെ, ഇന്ത്യ പൂജ്യം-ആകെത്തുക സഖ്യങ്ങളിൽ വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്നത് നിരസിക്കുന്നു, അതുവഴി ഒന്നിലധികം ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളുമായി ഇടപഴകാനുള്ള തൻ്റെ നയതന്ത്രപരമായ ഇടം സംരക്ഷിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ "ഇത് യുദ്ധത്തിൻ്റെ കാലഘട്ടമല്ല" എന്ന പ്രഖ്യാപനം ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള നിലപാടിൻ്റെ ഒരു മൂലക്കല്ലായി മാറിയിരിക്കുന്നു, ഉക്രെയ്ൻ പോലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരേയൊരു പ്രായോഗിക മാർഗ്ഗമായി സംഭാഷണത്തെയും നയതന്ത്രത്തെയും (സംവാദ്, സഹയോഗ്) വാദിക്കുന്നു. യുഎന്നിൽ ഇന്ത്യയുടെ വിട്ടുനിൽക്കൽ വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവ ആശയവിനിമയത്തിൻ്റെ ചാനലുകൾ തുറന്നിടാനുള്ള ഒരു തത്വപരമായ നിലപാടായി രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു, അതുവഴി ഇന്ത്യയെ ഒരു സാധ്യതയുള്ള സമാധാന നിർമ്മാതാവായും ഗ്ലോബൽ സൗത്തിൻ്റെ ശബ്ദമായും സ്ഥാപിക്കുന്നു, അതുവഴി വിമർശനങ്ങൾ കീഴടക്കുകയും അതിൻ്റെ മൃദു ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
യുദ്ധത്തിൻ്റെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറിയിരിക്കുന്നു, പരോക്ഷ തന്ത്രങ്ങളോടുള്ള സൺ സൂവിൻ്റെ മുൻഗണനയെ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക സൈനിക സിദ്ധാന്തങ്ങൾ കൂടുതലായി ചലനാത്മകമല്ലാത്തതും ഹൈബ്രിഡ് യുദ്ധത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ചൈന ഈ പുരാതന ജ്ഞാനത്തെ തങ്ങളുടെ "മൂന്ന് യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിൽ" (മനഃശാസ്ത്രപരവും, മാധ്യമപരവും, നിയമപരവുമായ പോരാട്ടങ്ങൾ) നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലില്ലാതെ തന്ത്രപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ വ്യക്തമായി സംയോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. "ഗ്രേ-സോൺ" യുദ്ധത്തിൻ്റെ ആശയം—പരമ്പരാഗത യുദ്ധത്തിൻ്റെ പരിധിക്കു താഴെ നിൽക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ—ദക്ഷിണ ചൈനാക്കടലിലും യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണ രേഖയിലുമുള്ള (LAC) ചൈനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കാണുന്നതുപോലെ ഒരു പുതിയ സാധാരണമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഈ സംഘർഷങ്ങൾ നിർണ്ണായക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കെതിരായ സൈബർ ആക്രമണങ്ങൾ, കുഴപ്പങ്ങൾ വിതയ്ക്കാനുള്ള തെറ്റായ വിവര പ്രചാരണങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക നിർബന്ധം എന്നിവയിലൂടെയാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്, ഇവയെല്ലാം ഒരു എതിരാളിയുടെ നിശ്ചയദാർഢ്യത്തെയും കഴിവുകളെയും ഉള്ളിൽ നിന്ന് ദുർബലപ്പെടുത്താൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്.
ഈ വെല്ലുവിളിയെ നേരിടാൻ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതികരണവും വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സംയോജിത തിയേറ്റർ കമാൻഡുകളുടെ സ്ഥാപനം, സൈബർ, ബഹിരാകാശ പ്രതിരോധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ, പ്രതിരോധത്തിൽ ആത്മനിർഭരത (സ്വയം പര്യാപ്തത) എന്നിവയെല്ലാം വിശ്വസനീയമായ ഒരു പ്രതിരോധം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ്. ഒരു കൗതുകകരമായ സംരംഭമായ 'പ്രോജക്ട് ഉദ്ഭവ്', കൗടില്യൻ്റെ അർത്ഥശാസ്ത്രം പോലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം പുരാതന തന്ത്രപരമായ ജ്ഞാനം വീണ്ടെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ഇത് സൺ സൂവിൻ്റെ കൃതിയെപ്പോലെ, രാഷ്ട്രതന്ത്രം, സഖ്യങ്ങൾ, ബുദ്ധി എന്നിവയെ വ്യക്തമായ യുദ്ധത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ ഉപകരണങ്ങളായി ഊന്നിപ്പറയുന്നു. കൗടില്യൻ വ്യത്യസ്ത നയങ്ങൾ (സാമ, ദാന, ഭേദ, ദണ്ഡ) ഉപയോഗിക്കാൻ വാദിച്ചു, മൃദു ശക്തിയും നയതന്ത്രവും ദേശീയ ശക്തിയുടെ നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. സർജിക്കൽ സ്ട്രൈക്കുകളിലോ ഗൽവാൻ സംഘർഷങ്ങളോടുള്ള പ്രതികരണത്തിലോ കണ്ടതുപോലെ, ആക്രമണത്തെ നേരിടാൻ നേരിട്ടുള്ള സൈനിക നടപടി ചിലപ്പോൾ അനിവാര്യമായിത്തീരുന്നുവെങ്കിലും, അവ കൂടുതലായി പ്രതിരോധ നടപടികളായി—ഒരു വലിയ, കൂടുതൽ വിനാശകരമായ യുദ്ധത്തെ തടയുന്നതിന് ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ദൃഢനിശ്ചയത്തിൻ്റെ പ്രകടനമായി—രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സമീപകാലത്തെ 'ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ' ഭാവിയിലെ ഭീകരാക്രമണങ്ങളെ തടയുന്നതിനുള്ള "അളന്ന, വർദ്ധിപ്പിക്കാത്ത, ആനുപാതികവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ" സൈനിക നടപടിയായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു, പ്രദേശം കീഴടക്കുന്നതിനല്ല.
രാഷ്ട്രതന്ത്രത്തിനപ്പുറം, ഈ തത്വം ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ സമരത്തിൻ്റെ ചരിത്രവുമായി ആഴത്തിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ സത്യാഗ്രഹ തത്വശാസ്ത്രം ഒരുപക്ഷേ യുദ്ധം ചെയ്യാതെ ഒരു ശക്തനായ ശത്രുവിനെ കീഴടക്കുന്നതിൻ്റെ ഏറ്റവും ഗഹനമായ യഥാർത്ഥ ലോക പ്രയോഗമാണ്. അദ്ദേഹം അഹിംസ, സത്യം, നിയമലംഘനം എന്നിവ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ ധാർമ്മികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നിയമസാധുതയെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ ആയുധമാക്കി. സഹകരണം നിരസിച്ചും, അനന്തരഫലങ്ങൾ സ്വമേധയാ അനുഭവിച്ചും, സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ ഇന്ത്യയെ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് ഭരിക്കാനാവാത്തതും ധാർമ്മികമായി പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാക്കി, അതുവഴി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സാമ്രാജ്യത്തെ ഒരൊറ്റ വലിയ സായുധ വിപ്ലവമില്ലാതെ പിൻവാങ്ങാൻ നിർബന്ധിച്ചു. ഇത് "ഇന്ത്യൻ ജനതയുടെ ഹൃദയങ്ങൾക്കും മനസ്സുകൾക്കും" വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ആധിപത്യ പോരാട്ടമായിരുന്നു, ഇത് ബ്രിട്ടീഷ് അജയ്യതയിലും ഔദാര്യത്തിലുമുള്ള വിശ്വാസത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടു.
മൃഗീയ ശക്തിയേക്കാൾ ബുദ്ധിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൻ്റെ ജ്ഞാനം ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിലും പുരാണങ്ങളിലും ഉൾച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഗണപതി ഭഗവാൻ ലോകമെമ്പാടും ശാരീരികമായി ഓടുന്നതിനുപകരം, തൻ്റെ ലോകത്തിൻ്റെ ഉറവിടമായ മാതാപിതാക്കളെ പ്രദക്ഷിണം വെച്ച് ഒരു ദിവ്യ മത്സരത്തിൽ വിജയിച്ച കഥ ഈ പരമോന്നത കലയുടെ ശക്തമായ ഒരു രൂപകമാണ്. ഇത് ശക്തിയുടെ മേൽ ജ്ഞാനത്തിൻ്റെയും, വേഗതയുടെ മേൽ തന്ത്രത്തിൻ്റെയും വിജയമാണ്.
ഉപസംഹാരമായി, "യുദ്ധം ചെയ്യാതെ ശത്രുവിനെ കീഴ്പ്പെടുത്തുന്നതാണ് യുദ്ധത്തിൻ്റെ പരമോന്നത കല" എന്നത് ശക്തി, സ്വാധീനം, വിജയം എന്നിവയുടെ ഒരു സമഗ്രമായ തത്വശാസ്ത്രമാണ്. സംഭാഷണത്തിലൂടെ സമാധാനം സ്ഥാപിക്കുന്ന നയതന്ത്രജ്ഞൻ്റെ കല, വിശ്വസനീയമായ ശക്തിയിലൂടെ ആക്രമണത്തെ തടയുന്ന തന്ത്രജ്ഞൻ്റെ കല, ധാർമ്മിക ശക്തിയിലൂടെ ജനങ്ങളെ കീഴടക്കുന്ന നേതാവിൻ്റെ കല, ജ്ഞാനത്തിലൂടെ സംഘർഷത്തെ ജയിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ കല എന്നിവയാണത്. ലോകം എല്ലായ്പ്പോഴും സംഘർഷങ്ങൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, രാജ്യങ്ങൾ നിർബന്ധിതരാകുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ പരമാധികാരം ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് സംരക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറാകണം, അത്തരം ശക്തി അനാവശ്യമാകുന്ന സാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ആത്യന്തിക വിജയം. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മുതൽ ഭീകരവാദം വരെയുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ വെല്ലുവിളികളുമായി മല്ലിടുന്ന ഒരു ലോകത്ത്, ഈ പുരാതന ജ്ഞാനം നമ്മെ കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമായ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു—സമാധാനം കെട്ടിപ്പടുക്കുകയും, ജീവൻ സംരക്ഷിക്കുകയും, എതിരാളികളെ പങ്കാളികളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്ന വിജയം, യഥാർത്ഥത്തിൽ വസുധൈവ കുടുംബകം—ലോകം ഒരു കുടുംബം എന്ന ഇന്ത്യൻ ആദർശത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ചിന്ത ഒരു ലോകത്തെ കണ്ടെത്തുന്നു, അതോടൊപ്പം മറ്റൊന്ന് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു
മനുഷ്യമനസ്സ് ഒരു അതുല്യമായ മൂശയാണ്, യാഥാർത്ഥ്യത്തെ ഗ്രഹിക്കാനും രൂപപ്പെടുത്താനുമുള്ള ഇരട്ട ശേഷി അതിനുണ്ട്. "ചിന്ത ഒരു ലോകത്തെ കണ്ടെത്തുന്നു, അതോടൊപ്പം മറ്റൊന്ന് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു" എന്ന സൂക്തം ഈ ഗഹനമായ ദ്വൈതത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഒരു വശത്ത്, ചിന്ത എന്നത് നിലവിലുള്ള ലോകത്തെ നിരീക്ഷിക്കാനും വിശകലനം ചെയ്യാനും മനസ്സിലാക്കാനുമുള്ള ഒരു ലെൻസാണ് - ശാസ്ത്രത്തിൻ്റെയും ചരിത്രത്തിൻ്റെയും തത്ത്വചിന്തയുടെയും മണ്ഡലം. മറുവശത്ത്, അത് ഒരു വാസ്തുശില്പിയുടെ രൂപരേഖയാണ്, കലാസൃഷ്ടികളോ, സാങ്കേതിക വിസ്മയങ്ങളോ, പുതിയ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ക്രമങ്ങളോ ആകട്ടെ, പുതിയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ ഭാവനയിൽ കാണാനും നിർമ്മിക്കാനും കഴിവുള്ളതാണ്. ഈ ഉപന്യാസം, ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ ബൗദ്ധികവും സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്ന് ഉദാഹരണങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട്, നാഗരികതയുടെ പുരോഗതി ഈ ശക്തമായ സമന്വയത്തിൻ്റെ സാക്ഷ്യമാണെന്ന് വാദിച്ചുകൊണ്ട്, ഒരു വ്യാഖ്യാതാവായും ഒരു സ്രഷ്ടാവായും ചിന്തകൾ തമ്മിലുള്ള ഈ ചലനാത്മകമായ പരസ്പരപ്രവർത്തനത്തെ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യും.
ചിന്തയുടെ പ്രാഥമിക ധർമ്മം നാം പാരമ്പര്യമായി സ്വീകരിക്കുന്ന ലോകത്തെ കണ്ടെത്തുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്. ഈ ഗ്രഹണശേഷി എല്ലാ വിജ്ഞാന സമ്പ്രദായങ്ങളുടെയും അടിത്തറയാണ്. സാംഖ്യം, വൈശേഷികം തുടങ്ങിയ ആറ് പാരമ്പര്യ ദർശനങ്ങളുള്ള പുരാതന ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്ത, പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ സൃഷ്ടി മുതൽ ഭൗതിക ഘടകങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം വരെ, യാഥാർത്ഥ്യത്തിൻ്റെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു മഹത്തായ ശ്രമമായിരുന്നു. ഈ അന്വേഷണം ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു, അവിടെ ചിട്ടയായ ചിന്തയും നിരീക്ഷണവും പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ രഹസ്യങ്ങളും ജീവൻ്റെ നിർമ്മാണ ഘടകങ്ങളും അനാവരണം ചെയ്യാൻ നമ്മെ അനുവദിക്കുന്നു. ചരിത്രകാരന്മാരും നമ്മുടെ കൂട്ടായ ഓർമ്മ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനായി "ഭൂതകാലവും വർത്തമാനകാലവും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ സംവാദം" നടത്തിക്കൊണ്ട് ഈ കണ്ടെത്തൽ പ്രക്രിയയിൽ ഏർപ്പെടുന്നു, അത് എത്ര അപൂർണ്ണമാണെങ്കിലും. പത്രപ്രവർത്തനം "തൽക്ഷണ ചരിത്രം" രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, നാം കണ്ടെത്തുന്ന ലോകത്തിൻ്റെ ആദ്യ രൂപരേഖ നൽകുന്നു. ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP) 2020 വിഭാവനം ചെയ്യുന്നതുപോലെ വിദ്യാഭ്യാസം, വിമർശനാത്മക ചിന്തയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും, കാണാപാഠം പഠിക്കുന്നതിനപ്പുറം ലോകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വിശകലനാത്മക ധാരണയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിലൂടെയും ഈ ശേഷി വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ചിന്തയുടെ കൂടുതൽ പരിവർത്തനാത്മകമായ ശക്തി പുതിയ ലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അതിൻ്റെ കഴിവിലാണ്. ചിന്ത ലോകത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്; അത് സജീവമായി പുതിയവയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് കലയുടെയും സാഹിത്യത്തിൻ്റെയും മണ്ഡലത്തിൽ ഏറ്റവും വ്യക്തമായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. സൽമാൻ റുഷ്ദിയുടെ വിക്ടറി സിറ്റി എന്ന നോവൽ ശക്തമായ ഒരു രൂപകം നൽകുന്നു, അവിടെ അന്ധയായ ഒരു കവയിത്രി ഒരു നഗരത്തെയും അതിൻ്റെ ചരിത്രത്തെയും വാക്കുകളിലൂടെ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ അസ്തിത്വത്തിലേക്ക് മന്ത്രിക്കുന്നു, "വാക്കുകൾ മാത്രമാണ് ഏക വിജയികൾ" എന്ന് ശക്തമായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ചിന്തയുടെ ഉൽപ്പന്നമെന്ന നിലയിൽ, ഫിക്ഷൻ നമുക്ക് "ഭാവനാ ലോകങ്ങൾ" നൽകുന്നു, അത് നിലവിലുള്ള യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ വിമർശിക്കാനും ബദലുകൾ നൽകാനും കഴിയും. ഒരു എഴുത്തുകാരൻ്റെ ഭാവനയ്ക്ക് അന്യഗ്രഹജീവികൾ ഇന്ത്യയെ കീഴടക്കുന്ന ഒരു സയൻസ് ഫിക്ഷൻ പതിപ്പ് പോലുള്ള ഇതര ചരിത്രങ്ങൾ പോലും വിഭാവനം ചെയ്യാൻ കഴിയും, അതുവഴി നമ്മുടേതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ ഒരു പുതിയ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ സൃഷ്ടിപരമായ പ്രചോദനം വാക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; അത് എല്ലാ കലാരൂപങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു, അവയെ "സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിൻ്റെ പ്രകടനമായും" നമ്മുടെ കൂട്ടായ ഭാവനയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായും കാണുന്നു.
ഈ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവ് ശാസ്ത്രീയവും സാങ്കേതികവുമായ പുരോഗതിയുടെ എഞ്ചിൻ കൂടിയാണ്. ചക്രം മുതൽ മൈക്രോചിപ്പ് വരെ, ഓരോ കണ്ടുപിടുത്തവും ഒരു ചിന്തയായി ആരംഭിച്ചു. നമ്മുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ, നിർമ്മിത ബുദ്ധി (AI) ഒരു പുതിയ ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ചിന്തയുടെ ആത്യന്തിക സാക്ഷ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മനുഷ്യൻ്റെ ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് പിറന്ന ജനറേറ്റീവ് AI-ക്ക് ഇപ്പോൾ ലളിതമായ ടെക്സ്റ്റ് പ്രോംപ്റ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാധ്യമങ്ങൾ മുതൽ അപകടകരമാംവിധം കൃത്യമല്ലാത്ത "വിഭ്രാന്തികൾ" വരെ പുതിയ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. ദേശീയ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ മിഷൻ, ഒരു അർദ്ധചാലക കേന്ദ്രമാകാനുള്ള ശ്രമം, ഒരു ട്രില്യൺ ഡോളർ ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ കാഴ്ചപ്പാട് തുടങ്ങിയ അഭിലാഷ പദ്ധതികളിലൂടെ ഇന്ത്യ ഈ ചിന്താധിഷ്ഠിത നവീകരണത്തെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ഇവയെല്ലാം ഒരു പുതിയ സാമ്പത്തിക യാഥാർത്ഥ്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.
ഒരുപക്ഷേ, ഒരു സ്രഷ്ടാവെന്ന നിലയിൽ ചിന്തയ്ക്കുള്ള ഏറ്റവും ശക്തമായ വേദി സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലമാണ്. രാഷ്ട്രങ്ങൾ തന്നെ ഭാവനാപരമായ സമൂഹങ്ങളാണ്, ശക്തമായ ആശയങ്ങളിൽ നിന്ന് പിറന്നവയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം മാത്രമല്ല, സ്വരാജ് (സ്വയം ഭരണം), സ്വദേശി (സ്വയം പര്യാപ്തത), ഒരു അതുല്യമായ, ബഹുസ്വര ദേശീയത തുടങ്ങിയ ചിന്തകളാൽ സജീവമാക്കപ്പെട്ട ആശയങ്ങളുടെ ഒരു പോരാട്ടം കൂടിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന എന്നത് ആത്യന്തികമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്, അംബേദ്കർ, നെഹ്റു തുടങ്ങിയ അതിൻ്റെ നിർമ്മാതാക്കളുടെ "സ്വപ്നങ്ങളും അഭിലാഷങ്ങളും" ഒരു മൂർത്തമായ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക ക്രമത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു രേഖയാണ്. മഹാത്മാഗാന്ധി, ബി.ആർ. അംബേദ്കർ, ജവഹർലാൽ നെഹ്റു തുടങ്ങിയ ദീർഘദർശികളുടെ ചിന്തകൾ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രത്തിൻ്റെ അടിത്തറയായി, ലിബറൽ ജനാധിപത്യത്തെ സാമൂഹ്യനീതിയുമായി ലയിപ്പിച്ചു. ഇന്ന്, ‘വികസിത് ഭാരത്’ @ 2047, ‘വസുധൈവ കുടുംബകം’ ("ഒരേ ഭൂമി, ഒരേ കുടുംബം, ഒരേ ഭാവി") തുടങ്ങിയ മഹത്തായ ആശയങ്ങൾ ഒരു പുതിയ ദേശീയവും ആഗോളവുമായ യാഥാർത്ഥ്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ചിന്തകളാണ്, പുരോഗതി ആദ്യം സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുകയും പിന്നീട് സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു.
കണ്ടെത്തലിൻ്റെയും സൃഷ്ടിയുടെയും പ്രക്രിയകൾ പരസ്പരം വേറിട്ടതല്ല; അവ ഒരു ചലനാത്മകവും ചാക്രികവുമായ ബന്ധത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. നാം പ്രശ്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഒരു ലോകം കണ്ടെത്തുന്നു, ഈ ധാരണ നമ്മെ മെച്ചപ്പെട്ട ഒന്നിനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. കൊളോണിയൽ അടിച്ചമർത്തലിനെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ (അനീതിയുടെ ഒരു ലോകം കണ്ടെത്തുന്നത്) ഒരു സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ എന്ന ചിന്തയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി (ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ അസ്തിത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്). ജാതി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിവേചനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം ജ്യോതിബ ഫുലെ, അംബേദ്കർ തുടങ്ങിയ ചിന്തകരെ സാമൂഹിക സമത്വത്തിനായി തത്ത്വചിന്തകളും പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. അതുപോലെ, കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ശാസ്ത്രീയമായ ധാരണ (അപകടത്തിലുള്ള ഒരു ലോകം കണ്ടെത്തുന്നത്) പുതിയ ഹരിത സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെയും സുസ്ഥിര വികസന മാതൃകകളുടെയും സൃഷ്ടിക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഒരു ഗവേഷകൻ്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവ് ഈ സംയോജനത്തിലാണ്: ഒരു പ്രശ്നം കണ്ടെത്താൻ ലോകത്തെ നിരീക്ഷിക്കുക, തുടർന്ന് ഒരു പരിഹാരം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഭാവന ഉപയോഗിക്കുക.
ഉപസംഹാരമായി, "ചിന്ത ഒരു ലോകത്തെ കണ്ടെത്തുന്നു, അതോടൊപ്പം മറ്റൊന്ന് സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു" എന്ന പ്രസ്താവന മനുഷ്യൻ്റെ അവസ്ഥയുടെ ഗഹനമായ ഒരു സംഗ്രഹമാണ്. നമ്മുടെ ബുദ്ധി നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള യാഥാർത്ഥ്യത്തിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥികളാകാനും, നാം വസിക്കുന്ന പ്രപഞ്ചത്തെ മനസ്സിലാക്കാനും നമ്മെ അനുവദിക്കുന്നു. എന്നാൽ നമ്മുടെ ഭാവന അതിൻ്റെ സഹസ്രഷ്ടാക്കളാകാൻ നമ്മെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. ചിന്ത ലോകത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന കണ്ണാടിയും അതിനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ചുറ്റികയുമാണ്. ഈ ദ്വൈത്വം നമുക്ക് വലിയൊരു ഉത്തരവാദിത്തം നൽകുന്നു. നാം പരിപോഷിപ്പിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ചിന്തകൾ - അത് വിഭജനത്തിൻ്റെയും വിദ്വേഷത്തിൻ്റെയുമാകട്ടെ അല്ലെങ്കിൽ ഐക്യത്തിൻ്റെയും പുരോഗതിയുടെയുമാകട്ടെ - ഭാവി തലമുറകൾക്കായി നാം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലോകങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കും. ഇന്ത്യ അതിൻ്റെ ശതാബ്ദിയിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, 'വികസിത് ഭാരത്' എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് ഒരു ശക്തമായ ചിന്തയായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു ആശയത്തിൽ നിന്ന് ജീവിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്കുള്ള അതിൻ്റെ പരിവർത്തനം, സൃഷ്ടിപരമായി ചിന്തിക്കാനും, നിർണ്ണായകമായി പ്രവർത്തിക്കാനും, നമ്മുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അഭിലാഷങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ലോകം കെട്ടിപ്പടുക്കാനുമുള്ള നമ്മുടെ കൂട്ടായ കഴിവിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് മികച്ച പാഠങ്ങൾ പഠിക്കുന്നത്
"അനുഭവമാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഗുരു" എന്ന് ആപ്തവാക്യമുണ്ട്. ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷകരമായ അനുഭവങ്ങൾ നമുക്ക് ആനന്ദം നൽകുമ്പോൾ, കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങൾ നമ്മെ കൂടുതൽ ശക്തരും വിവേകികളുമാക്കുന്നു. പരാജയം, നഷ്ടം, വേദന, പ്രതിസന്ധികൾ എന്നിവയിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന പാഠങ്ങൾ മറ്റെവിടെനിന്നും ലഭിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ആഴമേറിയതും ശാശ്വതവുമാണ്. ഈ കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങൾ വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവരൂപീകരണത്തിലും സമൂഹത്തിന്റെ പരിണാമത്തിലും ചരിത്രത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിലും നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
വ്യക്തിതലത്തിൽ, കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങൾ ഒരു വ്യക്തിയുടെ മാനസികമായ കരുത്തും സഹാനുഭൂതിയും വളർത്തുന്നു. നിരന്തരമായ വിജയങ്ങൾക്കിടയിൽ പഠിക്കാൻ കഴിയാത്ത പാഠങ്ങൾ പരാജയങ്ങൾ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിൽ പരാജയപ്പെടുന്ന ഒരു ഉദ്യോഗാർത്ഥി, ആ അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ തെറ്റുകൾ മനസ്സിലാക്കുകയും അടുത്ത തവണ കൂടുതൽ ചിട്ടയോടെ തയ്യാറെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ കയ്പുനീർ കുടിച്ച വ്യക്തിക്ക് പണത്തിന്റെ വിലയും സഹജീവികളോടുള്ള കരുണയും കൂടുതലായിരിക്കും. സാമൂഹികമായ അവഗണനകളും പ്രതിസന്ധികളും നേരിട്ട് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറുടെ ജീവിതം, പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ഒരു വ്യക്തിയെ കരുത്തനാക്കി മാറ്റും എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്. ഇത്തരം അനുഭവങ്ങൾ നമ്മിലെ അഹംഭാവത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയും യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തോടെ ജീവിതത്തെ സമീപിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം പോലുള്ള സാമൂഹിക സമരങ്ങൾ, കയ്പേറിയ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾക്കെതിരായ പോരാട്ടങ്ങൾ വലിയ പാഠങ്ങൾ നൽകുമെന്നതിന് തെളിവാണ്.
സാമൂഹിക തലത്തിൽ, വലിയ ദുരന്തങ്ങളും പ്രതിസന്ധികളും സമൂലമായ മാറ്റങ്ങൾക്കും പുരോഗതിക്കും കാരണമാകാറുണ്ട്. ചരിത്രത്തിലുടനീളം, സമൂഹം അതിന്റെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഏറ്റവും വലിയ പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ളത്. കോവിഡ്-19 മഹാമാരി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങളുടെ പോരായ്മകൾ തുറന്നുകാട്ടുകയും, ഭാവിയിൽ സമാനമായ പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ ലോകത്തെ സജ്ജമാക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിൽ പലപ്പോഴായി ഉണ്ടായ നിപ്പ വൈറസ് ബാധയും പ്രളയവും, ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെയും ജനകീയ പങ്കാളിത്തത്തോടെ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തേണ്ടതിന്റെയും പ്രാധാന്യം നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചു. വിഷമദ്യ ദുരന്തങ്ങൾ (hooch tragedies) പോലുള്ള സംഭവങ്ങൾ നിയമങ്ങൾ കർശനമാക്കാനും സാമൂഹിക ബോധവൽക്കരണം ശക്തിപ്പെടുത്താനും സർക്കാരുകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. പരീക്ഷാ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച പോലുള്ള വ്യവസ്ഥാപിതമായ പരാജയങ്ങൾ, ലക്ഷക്കണക്കിന് യുവാക്കൾക്ക് കയ്പേറിയ അനുഭവമായി മാറുകയും, അത് സംവിധാനത്തിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശക്തമായ മുറവിളികൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, എല്ലാ കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങളും നല്ല പാഠങ്ങൾ നൽകണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ കടുത്ത പരാജയങ്ങളും ആഘാതങ്ങളും വ്യക്തികളെ മാനസികമായി തളർത്തുകയും നിരാശയിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയും ചെയ്യും. ശരിയായ പിന്തുണയോ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമോ ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഈ അനുഭവങ്ങൾ വിനാശകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയേക്കാം. കോച്ചിംഗ് സെന്ററുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ആത്മഹത്യകൾ ഇതിന് ദാരുണമായ ഉദാഹരണമാണ്. അനുഭവത്തിൽ നിന്ന് ഒരു പാഠം ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള കഴിവ്, വ്യക്തിയുടെ മനോഭാവത്തെയും സാഹചര്യങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവിനെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം, അറിവ് നേടാനുള്ള ഏക മാർഗ്ഗം കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങൾ മാത്രമല്ല. വിദ്യാഭ്യാസം, ഗുരുക്കന്മാരുടെ ഉപദേശങ്ങൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ അനുഭവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നും നമുക്ക് ധാരാളം പഠിക്കാനാകും.
ഉപസംഹാരമായി, ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും മറക്കാനാവാത്തതുമായ പാഠങ്ങൾ പലപ്പോഴും കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്നത് ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. പ്രതിസന്ധികൾ നമ്മെ പരീക്ഷിച്ചേക്കാം, പക്ഷേ അവ നമ്മെ കൂടുതൽ ശക്തരും വിവേകികളും സഹാനുഭൂതിയുള്ളവരുമാക്കി മാറ്റുന്നു. തീയിൽ കുരുത്തത് വെയിലത്ത് വാടില്ല എന്ന പഴഞ്ചൊല്ലുപോലെ, കಷ್ಟങ്ങളെ അതിജീവിച്ച വ്യക്തിത്വത്തിന് ജീവിതത്തിൽ ഏത് പ്രതിസന്ധിയെയും നേരിടാൻ സാധിക്കും. അതിനാൽ, പ്രതിസന്ധികളെ ഭയക്കാതെ, അവയെ പഠിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളായി കണ്ട്, ധൈര്യത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകണം. കയ്പേറിയ അനുഭവങ്ങളെ നമ്മുടെ വളർച്ചയുടെ ചവിട്ടുപടികളാക്കി മാറ്റുന്നതിലാണ് ജീവിത വിജയം കുടികൊള്ളുന്നത്.
കലങ്ങിയ വെള്ളം തെളിയാൻ, അത് അനക്കാതെ വെക്കുന്നതാണ് നല്ലത്
"ക്ഷമ കൈക്കൊണ്ടാൽ മെച്ചം പലതുണ്ടാകും" എന്നൊരു ചൊല്ലുണ്ട്. ക്ഷമയുടെ പ്രാധാന്യം വിളിച്ചോതുന്ന ഈ ചിന്തയുടെ ആഴമേറിയ ഒരു ദാർശനിക രൂപമാണ് 'കലങ്ങിയ വെള്ളം തെളിയാൻ, അത് അനക്കാതെ വെക്കുന്നതാണ് നല്ലത്' എന്ന പഴമൊഴി. ഇത് ഒരു ഭൗതിക പ്രതിഭാസത്തിന്റെ വിവരണം മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ സങ്കീർണ്ണവും പ്രക്ഷുബ്ധവുമായ സാഹചര്യങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള ഒരു ശക്തമായ രൂപകമാണ്. ചെളി കലങ്ങിയ വെള്ളം ഒരു കോലുകൊണ്ട് ഇളക്കിയാൽ അത് കൂടുതൽ കലങ്ങിമറിയുകയേയുള്ളൂ, ഒരിക്കലും തെളിയുകയില്ല. എന്നാൽ, കുറച്ചുനേരം അതിനെ അനക്കാതെ വെച്ചാൽ, ചെളിയുടെ അംശങ്ങൾ സാവധാനം അടിഞ്ഞുകൂടി, വെള്ളം തനിയെ തെളിഞ്ഞുവരും. അതുപോലെ, അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്രം, സാമൂഹിക സംഘർഷങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾ, വ്യക്തിപരമായ വിഷമങ്ങൾ എന്നിവയിലൊക്കെ, തിടുക്കത്തിലുള്ളതും ആക്രമണാത്മകവുമായ ഇടപെടലുകൾ പലപ്പോഴും പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കുന്നു. എന്നാൽ, വിവേകപൂർണ്ണമായ ക്ഷമയും, തന്ത്രപരമായ നിഷ്ക്രിയത്വവും, സ്വാഭാവികമായ പരിഹാരത്തിന് സമയം നൽകുന്നതും വ്യക്തതയിലേക്കും സുസ്ഥിരമായ പരിഹാരത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിൽ ഈ തത്വം വളരെ പ്രസക്തമാണ്. രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ സംഘർഷം ഉടലെടുക്കുമ്പോൾ, ധൃതിപിടിച്ച സൈനിക നടപടികളോ പരസ്യമായ പ്രസ്താവനകളോ എരിതീയിൽ എണ്ണയൊഴിക്കുന്നതിന് തുല്യമാകും. മ്യാൻമറിലെ നീണ്ടകാല രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയോടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സമീപനം ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയപ്പോഴും, ഇന്ത്യ "ശാന്തവും ക്ഷമാപൂർണ്ണവുമായ നയതന്ത്രം" (quiet and patient diplomacy) ആണ് അഭികാമ്യമെന്ന് വാദിച്ചു. കാരണം, ധൃതിപിടിച്ചുള്ള ഇടപെടലുകൾ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികളെ കൂടുതൽ കടുംപിടുത്തത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും, ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. സമാനമായി, ഇന്ത്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കം പോലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക പരിഹാരങ്ങൾ ഫലപ്രദമല്ല; ദീർഘകാല ചർച്ചകളും ക്ഷമയുമാണ് ആവശ്യം. സമീപകാലത്ത് ഇന്ത്യയും ഖത്തറും തമ്മിലുണ്ടായ നയതന്ത്ര പ്രശ്നം പൊതുവേദികളിലെ വാഗ്വാദങ്ങളിലൂടെയല്ലാതെ, ശാന്തമായ ചർച്ചകളിലൂടെ പരിഹരിച്ചത്, ഈ തത്വത്തിന്റെ വിജയത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
ആഭ്യന്തര ഭരണത്തിലും രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഈ തത്വം ഒരുപോലെ പ്രധാനമാണ്. തെലങ്കാന സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ (TSPSC), നീറ്റ് (NEET) തുടങ്ങിയ മത്സരപരീക്ഷകളിലെ ചോദ്യപേപ്പർ ചോർച്ച പോലുള്ള സംഭവങ്ങൾ പരിഗണിക്കുക. ഇത്തരം സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ, പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങൾക്കിടയിൽ കടുത്ത രോഷം ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ "കലങ്ങിയ വെള്ളത്തിൽ" തിടുക്കത്തിൽ ഇടപെട്ടാൽ, പരീക്ഷാ സമ്പ്രദായം മുഴുവനായി റദ്ദാക്കുന്നതുപോലുള്ള വിവേകരഹിതമായ തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. പകരം, പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘം (SIT) അല്ലെങ്കിൽ സിബിഐ പോലുള്ള ഏജൻസികളെ സ്വതന്ത്രമായി അന്വേഷിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നത്, വെള്ളം അനക്കാതെ വെക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. ഈ ക്ഷമാപൂർണ്ണമായ അന്വേഷണം, വസ്തുതകളെ (ചെളിയെ) അടിഞ്ഞുകൂടാൻ സഹായിക്കുകയും, യഥാർത്ഥ കുറ്റവാളികളെയും വ്യവസ്ഥയിലെ പിഴവുകളെയും കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനുശേഷം, തെലങ്കാന സർക്കാർ UPSC-യുമായി കൂടിയാലോചിച്ച് നിയമന പ്രക്രിയകൾ പരിഷ്കരിക്കുന്നത് പോലുള്ള വ്യക്തവും ഫലപ്രദവുമായ നടപടികൾ സാധ്യമാകും.
എന്നിരുന്നാലും, ഈ പഴമൊഴി എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളിലും പ്രായോഗികമല്ല. ചില സമയങ്ങളിൽ, бездействие (бездействие) എന്നത് അനീതിക്ക് കൂട്ടുനിൽക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. സമൂഹത്തിൽ പ്രകടമായ അനീതി, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ പാരിസ്ഥിതിക നാശം എന്നിവ സംഭവിക്കുമ്പോൾ, കാലം എല്ലാം ശരിയാക്കുമെന്ന് കരുതിയിരിക്കുന്നത് പ്രശ്നം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാക്കും. കൈകൊണ്ട് മലം കോരുന്ന സമ്പ്രദായം (manual scavenging) പോലുള്ള ജാതീയമായ വിവേചനങ്ങൾ കാലക്രമേണ സ്വയം ഇല്ലാതാവില്ല; അവയ്ക്ക് ശക്തമായ നിയമപരവും സാമൂഹികവുമായ ഇടപെടലുകൾ ആവശ്യമാണ്. സ്ത്രീകളെ വേശ്യാവൃത്തിയിലേക്ക് നിർബന്ധിക്കുന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കോ, പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങൾക്കോ മുന്നിൽ бездействие (бездействие) പാലിക്കുന്നത് ധാർമ്മികമായി തെറ്റാണ്.
പരിസ്ഥിതി പ്രതിസന്ധികൾക്കും അടിയന്തര ശ്രദ്ധ ആവശ്യമാണ്. വ്യാവസായിക മാലിന്യങ്ങൾ കാരണം മലിനമാകുന്ന നദികളോ ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത നഗരവൽക്കരണം മൂലമുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കമോ തനിയെ പരിഹരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളല്ല. ഭോപ്പാൽ വാതക ദുരന്തം പോലുള്ള മനുഷ്യനിർമ്മിത ദുരന്തങ്ങളിൽ, കാലതാമസം ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകളെ അപകടത്തിലാക്കും. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഇടപെടാതിരിക്കുന്നത് കലങ്ങിയ വെള്ളത്തെ കൂടുതൽ വിഷമയമാക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. ശ്രീലങ്കയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽ ഇന്ത്യ സജീവമായി ഇടപെട്ടതും, ചിലപ്പോൾ കാത്തിരിപ്പ് ശരിയായ നയമല്ല എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്.
അവസാനമായി, 'കലങ്ങിയ വെള്ളം തെളിയാൻ, അത് അനക്കാതെ വെക്കുന്നതാണ് നല്ലത്' എന്ന പഴമൊഴിയുടെ യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം, അന്ധമായ നിഷ്ക്രിയത്വത്തിലല്ല, മറിച്ച് എപ്പോൾ ഇടപെടണമെന്നും എപ്പോൾ ക്ഷമയോടെ കാത്തിരിക്കണമെന്നും തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകത്തിലാണ്. ഇത് തന്ത്രപരമായ ക്ഷമയുടെ മൂല്യം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ദൗർബല്യമല്ല, മറിച്ച് വ്യക്തതയ്ക്കായി കാത്തിരിക്കാനുള്ള ധീരമായ തീരുമാനമാണ്. സങ്കീർണ്ണമായ നയതന്ത്ര, രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക്, ധൃതിപിടിച്ചുള്ള നടപടികളേക്കാൾ, സമയവും ശാന്തതയും നൽകി സ്വാഭാവികമായി ഉരുത്തിരിയുന്ന പരിഹാരങ്ങൾ കൂടുതൽ നിലനിൽക്കുന്നവയായിരിക്കും. വെള്ളം തെളിയാൻ സമയമെടുക്കുന്നതുപോലെ, പല സങ്കീർണ്ണ പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തിനും സഹനം അനിവാര്യമാണ്. ആ തെളിച്ചം ഉണ്ടാകാൻ, വെള്ളം കൂടുതൽ കലക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ് ആദ്യപടി.
വർഷങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ദിവസങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും അറിയാൻ കഴിയില്ല
അമേരിക്കൻ തത്വചിന്തകനായ റാൽഫ് വാൾഡോ എമേഴ്സന്റെ, "വർഷങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ദിവസങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും അറിയാൻ കഴിയില്ല" എന്ന ഉദ്ധരണി, കാലം നൽകുന്ന ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആഴത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അഗാധമായ ഒരു ഉൾക്കാഴ്ചയാണ്. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കിനിടയിൽ, നാം ക്ഷണികമായ സംഭവങ്ങളിലും, പെട്ടെന്നുള്ള വിജയങ്ങളിലും, താൽക്കാലിക പരാജയങ്ങളിലും മുഴുകിപ്പോകുന്നു. ഇവയാണ് 'ദിവസങ്ങൾ' നൽകുന്ന പാഠങ്ങൾ—പ്രത്യേകവും, വസ്തുതാപരവും, പലപ്പോഴും വികാരഭരിതവുമാണ്. എന്നാൽ, യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള തിരിച്ചറിവ് അഥവാ 'വർഷങ്ങളുടെ' ജ്ഞാനം, ഒരു ദിവസത്തെ അനുഭവത്തിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് കാലം നൽകുന്ന കാഴ്ചപ്പാടിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. കാലത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ പാറ്റേണുകൾ തിരിച്ചറിയാനും, പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും, ചരിത്രത്തിന്റെയും മനുഷ്യസ്വഭാവത്തിന്റെയും ആഴത്തിലുള്ള പ്രവാഹങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് വർഷങ്ങൾക്കു മാത്രമേ നൽകാൻ കഴിയൂ. ഈ തത്വം കേവലം ഒരു ദാർശനിക ചിന്തയല്ല; അത് വ്യക്തികളുടെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കുകയും, പൊതുനയരൂപീകരണത്തെ സ്വാധീനിക്കുകയും, സമൂഹങ്ങളുടെ പരിണാമത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന സത്യമാണ്.
വ്യക്തിഗത തലത്തിൽ, അറിവിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര വർഷങ്ങളുടെ കാലയളവിലാണ് പൂർത്തിയാകുന്നത്. യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ (UPSC) പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥി, ആദ്യ ശ്രമത്തിലെ പരാജയത്തിൽ നിരാശനായേക്കാം—അത് ഒരു കഠിനമായ ദിവസത്തിന്റെ പാഠമാണ്. എന്നാൽ, വർഷങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ പരിശ്രമം, ഒരു ദിവസത്തെ വിജയത്തിന് ഒരിക്കലും നൽകാൻ കഴിയാത്ത സ്ഥിരോത്സാഹം, തന്ത്രം, വൈകാരികമായ കരുത്ത് എന്നിവയുടെ വിലമതിക്കാനാവാത്ത പാഠങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അനുഭവം, ഒരു വിദ്യാർത്ഥി കുറിച്ചതുപോലെ, "പണമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് ആരും മരിക്കരുത്" എന്ന ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തം പഠിപ്പിച്ചു—ഇത് ഒരു ദിവസത്തെ ഇല്ലായ്മയിൽ നിന്നല്ല, വർഷങ്ങളുടെ കഷ്ടപ്പാടിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ബോധ്യമാണ്. ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, അത് തൊഴിൽപരമോ വ്യക്തിപരമോ ആകട്ടെ, കാലക്രമേണ അവയുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും പാഠങ്ങളും നമുക്ക് വെളിപ്പെടുത്തിത്തരുന്നു.
പൊതുനയത്തിന്റെയും ഭരണത്തിന്റെയും മേഖലയിൽ ഈ തത്വം നിർണായകമാണ്. നയങ്ങൾ ഒരു ദിവസത്തെ സംഭവങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ദശാബ്ദങ്ങളായി അതിന്റെ ഫലം വെളിവാക്കുന്ന ചലനാത്മകമായ പ്രക്രിയകളാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയം (NEP) 2020, ഇന്ത്യയിലെ യുവജനങ്ങളുടെ ഭാവിക്കുവേണ്ടിയുള്ള ഒരു പരിവർത്തനപരമായ കാഴ്ചപ്പാടാണ്. അതിന്റെ വിജയം ഒരു ദിവസത്തെ ഭരണപരമായ മാറ്റങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വിലയിരുത്താനാവില്ല, മറിച്ച് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അത് വിമർശനാത്മക ചിന്തയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചോ, ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളെ പരിപോഷിപ്പിച്ചോ, 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിന് അനുയോജ്യമായ ഒരു തൊഴിൽ ശക്തിയെ സൃഷ്ടിച്ചോ എന്ന് വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ, 1991-ൽ ആരംഭിച്ച ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക പരിഷ്കരണങ്ങൾ, തുടക്കത്തിൽ അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞതായിരുന്നുവെങ്കിലും, മൂന്ന് ദശാബ്ദങ്ങൾക്കിപ്പുറം അവ ഇന്ത്യയെ ലോകത്തിലെ അതിവേഗം വളരുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളിലൊന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു.
സാമൂഹിക തലത്തിൽ, ശാശ്വതമായ പരിവർത്തനങ്ങൾ വർഷങ്ങളുടെ നിരന്തരമായ പരിശ്രമത്തിന്റെ ഫലമാണ്, അല്ലാതെ ക്ഷണികമായ പ്രചോദനങ്ങളുടെയല്ല. ഡോ. ബി.ആർ. അംബേദ്കറെപ്പോലുള്ള ദീർഘദർശികൾ നയിച്ച സാമൂഹ്യനീതിക്കുവേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടം, ഒരു ദിവസത്തെ സംഭവമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് നൂറ്റാണ്ടുകളായി വേരൂന്നിയ ജാതിവ്യവസ്ഥയ്ക്കെതിരായ ആജീവനാന്ത ദൗത്യമായിരുന്നു. സ്ത്രീ ശാക്തീകരണത്തിനായുള്ള മുന്നേറ്റം ഒരു തലമുറയുടെ പോരാട്ടമാണ്. ഓരോ ദിവസവും ചെറിയ വിജയങ്ങളോ പരാജയങ്ങളോ ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും, വർഷങ്ങളിലൂടെ നേടിയെടുക്കുന്ന പുരോഗതിയാണ് സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ദിശ വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
എന്നിരുന്നാലും, 'ദിവസങ്ങളുടെ' പാഠങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നത് ഒരു തെറ്റാണ്. ദിവസങ്ങളാണ് വർഷങ്ങളെ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഒരു മഹാമാരി, പ്രകൃതിദുരന്തം, അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധം പോലുള്ള പെട്ടെന്നുള്ള, വിനാശകരമായ സംഭവങ്ങൾ, വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ വിലയേറിയ പാഠങ്ങൾ നൽകാൻ നമ്മെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, കോവിഡ്-19 മഹാമാരി, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യപരിപാലനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഡിജിറ്റൽ പരിവർത്തനം മാസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ത്വരിതപ്പെടുത്തി, സാധാരണഗതിയിൽ വർഷങ്ങൾ എടുത്തേക്കാവുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായിരുന്നു അത്. ഒരു ദിവസത്തെ സംഭവം, ജാലിയൻവാലാബാഗ് കൂട്ടക്കൊല പോലെ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തെ വർഷങ്ങളോളം സ്വാധീനിക്കുന്ന "മായ്ക്കാനാവാത്ത മുറിവായി" മാറിയേക്കാം.
ഉപസംഹാരമായി, വർഷങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ദിവസങ്ങൾക്ക് ഒരിക്കലും അറിയാൻ കഴിയില്ല എന്ന പഴമൊഴി, ക്ഷമയുടെയും ദീർഘകാല കാഴ്ചപ്പാടിന്റെയും മൂല്യം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ദൈനംദിന സംഭവങ്ങൾ തൽക്ഷണ അറിവ് നൽകുമ്പോൾ, ആ അറിവ് ജ്ഞാനമായി പാകപ്പെടാൻ കാലത്തിന്റെ പക്വത ആവശ്യമാണ്. വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയ്ക്കും, സാമൂഹിക വികസനത്തിനും, സങ്കീർണ്ണമായ ലോകക്രമത്തിൽ ഒരു രാജ്യം എന്ന നിലയിൽ മുന്നേറുന്നതിനും ഈ ജ്ഞാനം ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്തതാണ്. വികസിത ഭാരതം@2047 എന്ന ലക്ഷ്യം ഒരു മാരത്തണാണ്, സ്പ്രിന്റല്ല. അതിന്റെ വിജയം അളക്കുന്നത് ദിവസേനയുള്ള വാർത്താ തലക്കെട്ടുകളിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് വരും വർഷങ്ങളിൽ കൈവരിക്കുന്ന ശാശ്വതമായ പുരോഗതിയിലൂടെയായിരിക്കും.
ജീവിതം ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനമല്ല, ഒരു യാത്രയായി കാണുന്നതാണ് ഉത്തമം.
"ലക്ഷ്യത്തെക്കാൾ മനോഹരമാണ് യാത്ര" എന്നൊരു ചൊല്ലുണ്ട്. "ജീവിതം ഒരു ലക്ഷ്യസ്ഥാനമല്ല, ഒരു യാത്രയായി കാണുന്നതാണ് ഉത്തമം" എന്ന തത്വം, ജീവിതത്തിന്റെ ആഴമേറിയ ഈ സത്യത്തെയാണ് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. ലക്ഷ്യങ്ങളിലും നേട്ടങ്ങളിലും മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകത്ത്, ഈ കാഴ്ചപ്പാട് നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം കണ്ടെത്തേണ്ടത് അന്തിമമായ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലല്ല, മറിച്ച് ആ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള പ്രയാണത്തിലാണെന്നാണ്. ഈ യാത്രയാണ് നമുക്ക് അനുഭവങ്ങളും അറിവും നൽകുന്നത്, പരാജയങ്ങളിൽ നിന്ന് പാഠം പഠിപ്പിക്കുന്നത്, നമ്മെ മികച്ച വ്യക്തികളാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഈ ദർശനം ഭാരതീയ ചിന്താധാരയിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്. ഇത് ഒരു വ്യക്തിയുടെയും, ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെയും, അതിന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെയും വളർച്ചയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തയിൽ, ജീവിതം മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള ഒരു തീർത്ഥാടനമായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ, ആ ലക്ഷ്യത്തേക്കാൾ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത് അതിലേക്കുള്ള മാർഗ്ഗത്തിനാണ്. ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നീ നാല് പുരുഷാർത്ഥങ്ങളിൽ, ആദ്യത്തെ മൂന്നെണ്ണത്തിനെ "മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉപാധികളും" ആയും അവസാനത്തേതിനെ "അന്തിമഫലം" ആയും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനർത്ഥം, ജീവിതത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും ധർമ്മത്തിന്റെ പാതയിലൂടെയുള്ള ഒരു യാത്രയാണ്. ഭഗവദ്ഗീതയിലെ നിഷ്കാമ കർമ്മ സിദ്ധാന്തം ഈ തത്വത്തിന്റെ ഉത്തമോദാഹരണമാണ്. ഫലത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാതെ നമ്മുടെ കടമ നിർവഹിക്കാൻ ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു. "താമരയിലയിലെ വെള്ളത്തുള്ളി പോലെ" ലോകത്തിൽ ജീവിക്കുമ്പോഴും അതിൽ പറ്റിപ്പിടിക്കാതെയിരിക്കുന്നതാണ് ഈ യാത്രയിലെ സാമർത്ഥ്യം. ഈ ആത്മീയ ജ്ഞാനം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ജീവിതത്തിന്റെ ഗുണമേന്മ നിർണ്ണയിക്കുന്നത് നമ്മുടെ യാത്രയാണ്, ലക്ഷ്യമല്ല എന്നാണ്.
ഈ രൂപകം രാഷ്ട്രനിർമ്മാണത്തിലും ഭരണരംഗത്തും ഒരുപോലെ പ്രസക്തമാണ്. സദ്ഭരണം എന്നത് ഒരിക്കൽ നേടിയാൽ അവസാനിക്കുന്ന ഒരു ലക്ഷ്യമല്ല; അതൊരു "അനന്തമായ യാത്രയാണ്; ഒറ്റത്തവണയെത്തുന്ന ലക്ഷ്യമല്ല". വികസിത ഭാരതം@2047 എന്നത് ഒരു വലിയ ലക്ഷ്യമാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ വിജയം കേവലം ഒരു നിശ്ചിത ജിഡിപി സംഖ്യയിലെത്തുന്നതിലല്ല. ആ യാത്രയിൽ വികസനം എത്രത്തോളം എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതും സുസ്ഥിരവുമാണ് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വച്ഛ് ഭാരത് അഭിയാൻ പോലുള്ള ദേശീയ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം ഗ്രാമങ്ങളെ 'വെളിയിട വിസർജ്ജന വിമുക്തം' എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുക (ലക്ഷ്യം) മാത്രമല്ല, സമൂഹത്തിൽ ശുചിത്വത്തെക്കുറിച്ച് ശാശ്വതമായ ഒരു പെരുമാറ്റമാറ്റം (യാത്ര) കൊണ്ടുവരികയുമാണ്.
സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ മണ്ഡലത്തിലും ഈ യാത്രയുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാണ്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പദയാത്ര, ഉദാഹരണത്തിന് ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര, ഈ തത്വത്തിന്റെ സജീവ രൂപമാണ്. അതിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഫലം (ലക്ഷ്യം) നേടുന്നതിനേക്കാൾ, രാജ്യത്തുടനീളം നടന്ന് ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുകയും സമാധാനത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുകയുമായിരുന്നു. ഇവിടെ യാത്രതന്നെ ഒരു സന്ദേശമായി മാറുന്നു, ജനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള പ്രക്രിയയാണ് പ്രാഥമിക ലക്ഷ്യം. ഇത് ദേശീയ ഐക്യത്തെ ഒരു അന്തിമ ഉൽപ്പന്നമായി കാണാതെ, നിരന്തരമായ സംഭാഷണത്തിലൂടെയും പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെയും കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന ഒരു ജീവസ്സുറ്റ അനുഭവമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
വ്യക്തിഗത തലത്തിൽ, ഈ കാഴ്ചപ്പാട് നമുക്ക് പ്രതിരോധശേഷിയും വ്യക്തിഗത വളർച്ചയും നൽകുന്നു. ഒരു UPSC ഉദ്യോഗാർത്ഥിയുടെ യാത്ര ഇതിന് മികച്ച ഉദാഹരണമാണ്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുക എന്നത് ലക്ഷ്യമാണെങ്കിലും, വർഷങ്ങൾ നീണ്ട കഠിനമായ തയ്യാറെടുപ്പ് യാത്ര അറിവും അച്ചടക്കവും വൈകാരികമായ കരുത്തും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഫലം എന്തുതന്നെയായാലും, ഈ യാത്ര ഒരു വ്യക്തിയെ മികച്ചവനാക്കി മാറ്റുന്നു. അതുപോലെ, മുതിർന്ന പൗരന്മാരുടെ യാത്രകൾ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ കാണുന്നതിനുപരി, ജീവിതത്തിലെ ഓരോ നിമിഷവും പൂർണ്ണമായി ജീവിക്കാനും, പ്രായവുമായി വരുന്ന ഭയത്തെ മറികടക്കാനും, പുതിയ അനുഭവങ്ങൾ തേടാനുമുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. വിർജീനിയ വൂൾഫ് എഴുതിയതുപോലെ, ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം ഒരു "മഹത്തായ വെളിപാടിൽ" അല്ല, മറിച്ച് "ഇരുട്ടിൽ കത്തിച്ച തീപ്പെട്ടിക്കൊള്ളികൾ" പോലുള്ള ദൈനംദിന അത്ഭുതങ്ങളിലാണ്.
എന്നിരുന്നാലും, ലക്ഷ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നത് തെറ്റാണ്. ലക്ഷ്യങ്ങൾ നമുക്ക് ദിശാബോധവും പ്രചോദനവും നൽകുന്നു. ഒരു കലാകാരന്റെ 25 വർഷത്തെ സ്വപ്നം അയാളെ ഏഴ് വർഷത്തെ ക്രിയാത്മകമായ യാത്രയ്ക്ക് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാൽ, തത്വം ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കാനല്ല, മറിച്ച് ലക്ഷ്യത്തോടുള്ള അമിതമായ ആസക്തി കാരണം യാത്രയുടെ സൗന്ദര്യവും പാഠങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുത്തരുത് എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു സ്രോതസ്സ് പറയുന്നതുപോലെ, "നിങ്ങൾ ഒരു തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ, അന്തിമഫലം മാത്രമല്ല, യാത്രയും പ്രധാനമാണ്".
അവസാനമായി, ജീവിതത്തെ ഒരു യാത്രയായി കാണുന്നത് നമ്മെ വർത്തമാനകാലത്തെ വിലമതിക്കാനും, മാറ്റങ്ങളെ സ്വീകരിക്കാനും, അനിശ്ചിതത്വങ്ങളെ നേരിടാനും ശക്തരാക്കുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ മൂല്യം ഒരിടത്ത് എത്തുന്നതിലല്ല, ആ വഴിയിൽ നാം ആരായിത്തീരുന്നു എന്നതിലാണ് എന്ന് ഇത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഗീതയുടെ ജ്ഞാനം മുതൽ ഇന്നത്തെ വെല്ലുവിളികൾ വരെ, ഈ കാഴ്ചപ്പാട് കാലാതീതമായ ഒരു വഴികാട്ടിയാണ്. ഓരോ അവസാനവും ഒരു പുതിയ തുടക്കത്തിന്റെ അടയാളമാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ പോരാട്ടങ്ങൾ തന്നെ നമ്മുടെ സ്വർഗ്ഗമായി മാറും.
സംതൃപ്തിയാണ് സ്വാഭാവിക സമ്പത്ത്, ആഡംബരം കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യമാണ്.
"ഉള്ളതുകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ധനവാൻ" എന്നൊരു ചൊല്ലുണ്ട്. ഈ ചിന്തയുടെ ആഴമേറിയ രൂപമാണ് "സംതൃപ്തിയാണ് സ്വാഭാവിക സമ്പത്ത്, ആഡംബരം കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യമാണ്" എന്ന തത്വം. ഭൗതിക വസ്തുക്കളുടെ ശേഖരണത്തിലൂടെ വിജയം അളക്കുന്ന ഇന്നത്തെ ലോകത്ത്, ഈ പ്രസ്താവന സമ്പത്തിന്റെയും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെയും നമ്മുടെ ധാരണകളെ പുനർവിചിന്തനം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് ബാഹ്യമായി നേടുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് ആന്തരികമായ സംതൃപ്തി എന്ന സ്വാഭാവിക അവസ്ഥയാണെന്ന് ഇത് വാദിക്കുന്നു. നേരെമറിച്ച്, ആഡംബരത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹം ഒരു കൃത്രിമവും ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്തതുമായ ദാരിദ്ര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ തത്ത്വചിന്ത പുരാതന ഭാരതീയ ദർശനങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്, ഇത് വ്യക്തിഗത ക്ഷേമം, സാമൂഹിക സ്ഥിരത, പാരിസ്ഥിതിക സുസ്ഥിരത എന്നിവയ്ക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
ഭാരതീയ ദാർശനിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ സംതൃപ്തിയെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്തായി കണക്കാക്കുന്നു. ജൈന, ബുദ്ധ, ഹിന്ദു മതങ്ങളിൽ വിജയം എന്നത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുകയോ സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കുകയോ അല്ല, മറിച്ച് വിശപ്പും അത്യാഗ്രഹവും മറികടക്കുക എന്നതാണ്. യഥാർത്ഥ 'മഹാവീരൻ' സമ്പത്തിന്റെ ആവശ്യം മറികടന്നവനാണ്, സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്ന 'വീരൻ' അല്ല. ഈ കാഴ്ചപ്പാട് സംതൃപ്തിയെ നിഷ്ക്രിയത്വമായി കാണുന്നില്ല, മറിച്ച് 'സ്വന്തം ആവശ്യത്തിന് മതി' എന്ന അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് 'മറ്റുള്ളവർക്ക് അധികമായി നൽകാൻ' കഴിയുന്ന ഒരു മാനസികാവസ്ഥയായി കാണുന്നു. ഇത് ക്ഷണികമായ സംതൃപ്തിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഒരു സ്ഥിരമായ മാനസികാവസ്ഥയാണ്. ഈ "സ്വാഭാവിക സമ്പത്ത്" ബാഹ്യമായ അംഗീകാരത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നില്ല, ഒരു വിപണിക്കും ഇതിനെ ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയില്ല.
ഇതിന് വിപരീതമായി, ആഡംബരത്തിനായുള്ള അന്വേഷണം ഒരു കൃത്രിമവും അടങ്ങാത്തതുമായ ദാരിദ്ര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ആഡംബരം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളുടെ ഒരു ചക്രമാണ്. ഒരു ആഗ്രഹം നിറവേറുമ്പോൾ, മറ്റൊന്ന് ഉടലെടുക്കുന്നു, ഇത് നിരന്തരമായ അസംതൃപ്തിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യം മാനസികം മാത്രമല്ല, ഇതിന് ഗുരുതരമായ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, പാരിസ്ഥിതിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളുമുണ്ട്. ഇത് അസമത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു, ഇവിടെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ധനികരായ 1% ആളുകൾ രാജ്യത്തിന്റെ 40% സമ്പത്തും കൈവശം വെക്കുന്നു, ഇത് "ബില്യണയർ രാജിന്റെ" ഉദയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ആഡംബര ജീവിതശൈലി കാരണമാണ്, ഒരു വശത്ത് ചിലർ показ (കാഴ്ച)യ്ക്കായി വലിയ സമ്പത്ത് ചെലവഴിക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് 74% ഇന്ത്യക്കാർക്കും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം പോലും താങ്ങാൻ കഴിയാത്തത്.
ആഡംബര ഉപഭോഗം മൂലമുണ്ടാകുന്ന പരിസ്ഥിതി നശീകരണം നമ്മെയെല്ലാം ദരിദ്രരാക്കുന്നു. പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത് പരിസ്ഥിതിയെ ഏറ്റവും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നത് "ഏറ്റവും ധനികരായ ആളുകളുടെ ആഡംബര ഉപഭോഗം" ആണെന്നാണ്. "വൃത്തികെട്ട പണക്കാരെയും" വാണിജ്യ താൽപ്പര്യങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ഗ്രേറ്റ് നിക്കോബാറിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മരങ്ങൾ മുറിക്കാനുള്ള പദ്ധതി, ആഡംബരത്തിനായി പ്രകൃതി സമ്പത്ത് എങ്ങനെ ബലികഴിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ ക്രൂരമായ ഉദാഹരണമാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള "വിവേകശൂന്യവും വിനാശകരവുമായ ഉപഭോഗം" (mindless and destructive consumption) 'പരിസ്ഥിതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ജീവിതശൈലി' (LIFE) എന്ന തത്വത്തിന് പൂർണ്ണമായും വിരുദ്ധമാണ്.
ഇന്ത്യയെപ്പോലുള്ള ഒരു വികസ്വര രാജ്യത്തിന്, ഈ രണ്ട് പാതകൾക്കിടയിലുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അതിന്റെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. 'വികസിത ഭാരതം' എന്ന കാഴ്ചപ്പാട് കേവലം കുറച്ചുപേർക്ക് ആഡംബര ജീവിതശൈലി ഒരുക്കുകയല്ല, മറിച്ച് എല്ലാ പൗരന്മാരുടെയും ജീവിത നിലവാരവും ക്ഷേമവും മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്. വികസനത്തെ "വളർച്ച, വളർച്ച, വളർച്ച" എന്ന ഒറ്റ കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ കാണുന്നത് അസമത്വങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ദാരിദ്ര്യം രൂക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ വികസന മാതൃക ജിഡിപി കേന്ദ്രീകൃതമാകാതെ, മനുഷ്യ കേന്ദ്രീകൃത പുരോഗതിയിലേക്ക് മാറണം. കുടുംബങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യം കുറയുകയും കടം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, പുറമെ എത്ര സമ്പന്നമായി കാണപ്പെട്ടാലും, ആന്തരികമായി ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
അവസാനമായി, സംതൃപ്തിയാണ് സ്വാഭാവിക സമ്പത്ത്, ആഡംബരം കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യമാണ് എന്ന പുരാതന ജ്ഞാനം, ഇന്നത്തെ അസമത്വവും അസ്ഥിരവുമായ ലോകത്തിന് ഒരു പ്രധാന വഴികാട്ടിയാണ്. സംതൃപ്തി വറ്റാത്ത, ആന്തരികമായ ഒരു വിഭവമാണ്, അത് വ്യക്തിഗത ക്ഷേമവും സാമൂഹിക ഐക്യവും വളർത്തുന്നു. ആഡംബരം, അതിന്റെ ആധുനിക രൂപത്തിൽ, ആത്മാവിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പരിസ്ഥിതിയുടെയും ദാരിദ്ര്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു വിനാശകരമായ ശക്തിയാണ്. യഥാർത്ഥ സമ്പന്നവും സുസ്ഥിരവുമായ ഭാവിക്കുള്ള വഴി, അടങ്ങാത്ത ഭൗതിക നേട്ടങ്ങളുടെ കൃത്രിമ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മാറി, സംതൃപ്തിയുടെ സ്വാഭാവികവും സമൃദ്ധവുമായ സമ്പത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിലാണ്.